Մաքենյաց վանքը գտնվում է Մաքենիս գյուղի մոտ՝ Սևանա լճից շուրջ հինգ կիլոմետր հարավ՝ լեռնային առվակի ափին, հանդարտ ու հեռավոր հովտում։ Հիմնադրվել է 851 թվականին իշխան Գրիգոր Սուփան Բ-ի կողմից և դարձել միջնադարյան Գեղարքունիքի կարևորագույն կրոնական ու կրթական կենտրոններից մեկը՝ վայր, որտեղ դարեր շարունակ վանականները ձեռագրեր են ընդօրինակել և ուսուցանել։
Համալիրի սրտում կանգնած է խաչաձև Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին՝ պսակված կլոր թմբուկի վրա հենվող կոնաձև գմբեթով։ Ուշադիր նայելու դեպքում գլխավոր մուտքի վերևում՝ քարե բարավորին, կտեսնեք քանդակված մի մեծ ձի՝ անսովոր և հիշվող մանրամասն։ Տասնյակ նրբաքանդակ խաչքարեր շարված են եկեղեցու և այն շրջապատող պարիսպների երկայնքով, իսկ շենքի շուրջ փռված է փոքրիկ գերեզմանատուն՝ միջնադարյան ու ժամանակակից տապանաքարերով։
Մաքենյաց վանքն առանձնահատուկ է իր անաղարտ, կենդանի մթնոլորտով։ Հիմնականում չվերականգնված՝ նրա մուգ բազալտե պատերն ունեն այն կոպիտ, անկեղծ բնավորությունը, որը հաճախ պակասում է հղկված զբոսաշրջային վայրերին, իսկ վանքի մոտ գտնվող քարանձավը խորհրդավորության շունչ է հաղորդում։ Լճի աղմկոտ ափից հեռու՝ վայրն առաջարկում է մենություն, պատմություն և ջրի անդադար խշշոց՝ արժանի կանգառ այն ճանապարհորդների համար, ովքեր սիրում են բացահայտել քիչ հայտնի վանքերը։
Մոտակայքում են թերակղզու վրա կանգնած տպավորիչ Սևանավանքը, լճափնյա Հայրավանքը և միջնադարյան խաչքարերի ուշագրավ դաշտը՝ Նորատուսի գերեզմանատունը՝ դարձնելով Գեղարքունիքը պատմասերների համար Հայաստանի ամենահարուստ տարածաշրջաններից մեկը։ Եթե ցանկանում եք տարածքը բացահայտել գիդի հետ, Գեղարքունիք կատարվող լավագույն շրջագայությունները կարող եք գտնել մեր տուրերի էջում։
