Սևանա լիճն աշխարհի ամենախոշոր բարձրադիր քաղցրահամ լճերից մեկն է՝ փիրուզագույն ջրերի մի ընդարձակ ավազան, որը գտնվում է ծովի մակարդակից 1900 մետր բարձրության վրա։ Հաճախ անվանվելով «Հայաստանի կապույտ աչք» և շրջապատված լինելով վեհաշուք Գեղամա ու Վարդենիսի լեռներով՝ այն ծառայում է թե՛ որպես կենսական ջրաղբյուր, թե՛ որպես խորը պատմական նշանակություն ունեցող վայր։
Միջնադարյան հարուստ պատմությամբ պարուրված լիճը ժամանակին եղել է թագավորների ու հոգևորականների խաղաղ հանգրվանը։ 874 թվականին Մարիամ իշխանուհու կողմից հիմնադրված Սևանավանքը կանգուն է որպես «կենդանի հուշարձան» այն վայրում, որտեղ նախկինում կղզի էր։ Լճի ափամերձ շրջանները հնագիտական գանձերի իրական շտեմարան են՝ սկսած բրոնզեդարյան Լճաշենի բնակավայրից մինչև Նորատուսի գերեզմանատուն, որտեղ պահպանվում է աշխարհի ամենամեծ միջնադարյան խաչքարերի հավաքածուն։
Կենսաբանական տեսանկյունից լիճն ապահով տուն է հազվագյուտ և էնդեմիկ տեսակների համար։ Այն հանդիսանում է «ձկների արքա» կոչվող Սևանի իշխանի և հայկական որորի հիմնական բնակավայրը, որի ամենամեծ բազմացման գաղութներից մեկը գտնվում է հենց այստեղ։ Բացի այդ, շրջակա բարձրադիր ալպիական մարգագետիններն ու խոնավավայրերը վճռորոշ նշանակություն ունեն ողջ Հարավային Կովկասի էկոլոգիական հավասարակշռության համար։
2026 թվականի դրությամբ Սևանա լիճը շարունակում է մնալ էկոտուրիզմի և գիտական հետազոտությունների առաջատար ուղղություն։ Սևանի ազգային պարկի պաշտպանության ներքո այն խորհրդանշում է Հայաստանի անխզելի կապը հողի ու ջրի հետ՝ առաջարկելով խաղաղ հանգրվան հազարամյակներ շարունակ հարգված բնապատկերի գրկում։
Սևանա լճի մասին ավելին կարդացեք մեր համապարփակ հոդվածում։
