Սևանա լճի զմրուխտյա ջրերի վրա հառնող ժայռոտ բարձունքին կանգնած Հայրավանքը մուգ հրաբխային քարից կերտված մի հզոր հուշարձան է։ Վանական համալիրի ամենահին կառույցները թվագրվում են 9-րդ դարով, ինչը նրան հաղորդում է առանձնահատուկ վեհություն և նախնական խստություն։ Նրա հաստաբեստ բազալտե պատերը կառուցվել են դարերին դիմակայելու համար՝ նախատեսված դիմագրավելու թե՛ լեռնային խիստ ձմեռներին և թե՛ տարածաշրջանով անցած բազմաթիվ նվաճողներին։
Վանքի ամենատպավորիչ հատվածը գավիթն է (մուտքի դահլիճը), որը կառուցվել է 13-րդ դարում (1200-ական թվականներին)։ Ներսում առաստաղը պսակված է նրբակերտ քարե գմբեթով, որի կենտրոնական անցքից (երդիկից) ներթափանցող բնական լույսը ստեղծում է խաղաղ ու սրբազան մթնոլորտ։ Արտաքուստ մուգ պատերը զարդարված են վառ նարնջագույն և կարմրավուն խաչքարերով, որոնք հրաշալիորեն հակադրվում են լճի խորը կապույտին։
Դարեր շարունակ Հայրավանքը եղել է թե՛ վանականների աղոթքի խաղաղ օթևան և թե՛ ապաստարան մոտակա գյուղացիների համար։ Ըստ ավանդության՝ մի անգամ քահանան թշնամու բանակից փրկել է մարդկանց՝ նրանց աղավնիների վերածելով, որպեսզի նրանք թռչեն ու ազատվեն գերությունից։ Այսօր Հայրավանքը մնում է Հայաստանի ամենագեղատեսիլ պատմական վայրերից մեկը, որտեղ կարելի է լռության մեջ խորհել երկրի դարավոր ու տոկուն պատմության մասին։
