Հոռոմայրի վանքը գտնվում է Լոռու մարզում՝ Օձուն գյուղից 1.5 կիլոմետր հարավ-արևելք։ Համալիրը բաժանված է երկու հատվածի, որոնք գտնվում են Դեբեդ գետի ձախ ձորալանջի վրա։
Երեք իրար կից շինություններից ամենավաղը միջին Սուրբ Նշան եկեղեցին է, որը Զաքարե և Իվանե Զաքարյանները կառուցել են 1187 թվականին։ Հարավային՝ Սարգսի եկեղեցին ավելացվել է 1201-ին, իսկ հյուսիսային եկեղեցի-զանգակատունը՝ 1290-ին։
Եկեղեցի-զանգակատան հյուսիսային մուտքը շրջապատված է հյուսկեն զարդաշարերով։ Մուտքի երկու կողմում քանդակված են հրեշտակներ, իսկ վերևում՝ Քրիստոսի պատկերը։ Ռոտոնդայի քառանկյուն և ութանիստ սյուները հաջորդում են միմյանց, իսկ սլաքաձև կամարները պատրաստված են դեղնավուն ֆելզիտից։ Ստորին համալիրում պահպանվել են նաև ժայռափոր խցեր, մատուռներ և անձավներ, որոնք օգտագործվել են վանականների առանձնացման ու աղոթքի համար։
Եկեղեցիները, մատուռները, անձավներն ու գերեզմանային հատվածները հարմարեցվել են բնական ռելիեֆին։ Որոշ տեղերում ժայռն անմիջապես դարձել է կառույցի պատի կամ հատակի մաս։
Վերին համալիրում առանձնանում է գավիթը։ Նրա ծածկը կազմող երկու կամարները բարձրանում են անկյունագծերով և հատվում առաստաղի կենտրոնում։ Գավթի արևելյան պատի մեջ տեղադրված են ավելի հին երեք խաչքարեր։ Վերականգնող ճարտարապետ Սուրեն Աբովյանի կարծիքով՝ գավիթի վրա սկզբնապես կարող էր փոքր ռոտոնդա լինել, սակայն այն չի վերականգնվել:
Հոռոմայրի մասին ամենահին թվագրված վկայություններից մեկը վերաբերում է 773 թվականին, երբ Կիրակոս Գանձակեցին հիշատակում է Դավիթ Հոռոմայրեցուն՝ ժամանակի նշանավոր վարդապետների շարքում։
Վանքի գրչական կյանքը շարունակվել է նաև XVII դարում։ 1658 թվականին Օհան քահանան Հոռոմայր գյուղի Սուրբ Նշան եկեղեցում ավարտել է «Մաշտոցի» և Ավետարանի ընդօրինակումը։ Հիշատակարանում նշվում է նաև Պողոս եպիսկոպոսը՝ որպես վանքի սպասավոր։
Թեև Հոռոմայրի պատմական հիշատակությունները հասնում են VII–VIII դարեր, այսօր պահպանված գլխավոր շինությունների մեծ մասը կառուցվել է Զաքարյանների իշխանության ժամանակ։
