Հայաստանի ազգային ակադեմիական օպերայի և բալետի թատրոն
Yerevan
Թատրոնը կառւոցվել է 1932-ին և բացվել 1933 թ. հունվարի 20-ին՝ Սպենդիարյանի «Ալմաստ»-ի պրեմիերայով։ 1935-ին Տիգրանյանի «Անուշը» դարձել է սեփական բեմադրված առաջին օպերան։ Թատրոնը տեղափոխվել է ներկայիս՝ Թամանյանի նախագծած շենք 1940-ին և ստացել ազգային ակադեմիական կարգավիճակ 1956-ին։ Ընդգրկում է երկու սրահ՝ 1200 տեղանոց օպերայի/բալետի բեմը և 1400 տեղանոց Խաչատրյանի համերգասրահը։
Ինչ կարելի է անել՝
դիտել օպերա կամ բալետ
Cultural
ԹՈՒՄՈ ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոն
Yerevan
ԹՈՒՄՈն 12–18 տարեկան դեռահասների համար նախատեսված անվճար կրթական կենտրոն է՝ մասնագիտացած դիզայնում և տեխնոլոգիաներում, որի գլխավոր մասնաճյուղը Երևանում է՝ Թումանյան այգում։ Հիմնադրվել է 2011-ին Սիմոնյան կրթական հիմնադրամի միջոցով (Սեմ և Սիլվա Սիմոնյաններ), Երևանի կենտրոնը՝ ճարտարապետ Բեռնար Խուրիի նախագծով, ծառայում է նաև որպես ԹՈՒՄՈ-ի համաշխարհային կենտրոնակայան և ունի շուրջ 15,000 ակտիվ ուսանող։ Ուսանողները զբաղվում են ինքնուրույն ուսուցմամբ, դասընթացներով և սեմինարներով 14 ստեղծագործական-տեխնոլոգիական ուղղություններով (անիմացիա, կինո, լուսանկարչություն, ծրագրավորում, ռոբոտաշինություն, երաժշտություն, գրականություն և այլն)։
Cultural
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճար
Yerevan
Կառուցվել է Վազգեն Ա կաթողիկոսի նախաձեռնությամբ (1997–2001), ով սրբադասվել է՝ 2001 թ. սեպտեմբերի 23-ին։ Կառուցվել է ճարտարապետ Ստեփան Քյուրքչյանի նախագծով, Անիի նարնջագույն տուֆից։ Այն ներառում է գլխավոր տաճարը (1700 նստատեղ), երկու մատուռ և զանգակատուն. բարձրությունը՝ 54 մ։ Տաճարում պահպանված են Ս. Գրիգորի մասունքները Նեապոլիսից։
Ինչ կարելի է անել՝
այցելել տաճարը և մատուռները, տեսնել մասունքատուփը, մասնակցել պատարագին։
Cultural
Վերնիսաժ շուկա
Yerevan
Վերնիսաժը բացօթյա շուկա-ցուցահանդես է Երևանի կենտրոնում, որը ձգվում է Հանրապետության փողոցով՝ Հանրապետության հրապարակի մետրոկայարանի մոտից մինչև Վարդան Մամիկոնյանի հուշարձանը։ Այն սկիզբ է առել 1980-ականներին՝ որպես վայր, որտեղ նկարիչներն իրենց աշխատանքները ցուցադրում էին Օպերայի մոտ, և աստիճանաբար ընդլայնվել է՝ միանալով փայտի փորագրողներին, ոսկերիչներին և հնաոճ իրերի, գորգերի ու խեցեղենի վաճառողներին. 1988 թ. երկրաշարժից հետո այն դարձել է տեղացի արհեստավորների եկամտի կարևոր աղբյուր և կայունության խորհրդանիշ։ Անվանումը գալիս է ֆրանսերեն «vernissage» բառից։
Ինչ կարելի է անել`
դիտել և գնել ձեռագործ հայկական իրեր՝ խեցեղեն, փայտի փորագրություն, փոքր խաչքարեր, ասեղնագործություն և ժանյակ, ավանդական տիկնիկներ, նկարներ, զարդեր (այդ թվում՝ հայկական այբուբենի կախազարդեր և առասպելական խորհրդանիշներ), գորգեր, նարդի/շախմատի հավաքածուներ, ազգային հագուստ, գրքեր և հնաոճ իրեր; բանակցելը սովորական է։ Նկարիչներն առանձին հավաքվում են «Նկարիչների Վերնիսաժում»՝ Մարտիրոս Սարյանի հուշարձանի մոտ։
Cultural
Մայր Հայաստան հուշարձան և ռազմական թանգարան
Yerevan
Մայր Հայաստան հուշահամալիրը կանգնած է Հաղթանակի զբոսայգում։ Պատվանդանը կառուցվել է 1950-ին ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանի կողմից և սկզբում դրա վրա գտնվել է Ստալինի 17 մ պղնձե արձանը։ Այն հանվել է 1961-ին, և 1967-ին տեղադրվել է Արա Հարությունյանի 22 մ «Մայր Հայաստան» արձանը։ Համալիրը, կառուցված սև տուֆից, ունի 51 մ բարձրություն։ Պատվանդանի ներսում գործում է «Մայր Հայաստան» ռազմական թանգարանը (բացվել է 1970-ին)՝ ավելի քան 30,000 ցուցանմուշով՝ ԵՀՊ-ի և Արցախյան պատերազմի մասին։ Շուրջը ցուցադրված են խորհրդային ռազմական տեխնիկա (T-34 տանկ, ՄիԳ-19, «Կատյուշա» և այլն), Անհայտ զինվորի շիրիմը։
Ինչ կարելի է անել՝
դիտել արձանը և բարձրանալ պատշգամբներ՝ քաղաքի տեսարանի համար, զբոսնել այգում, տեսնել թանգարանի ցուցադրությունները, ուսումնասիրել բացօթյա ռազմական տեխնիկան։
Cultural
Հայաստանի պատմության թանգարան
Yerevan
Հայաստանի պատմության թանգարանը երկրի գլխավոր պատմա-հնագիտական թանգարանն է՝ Երևանի կենտրոնում, Հանրապետության հրապարակում։ Մշտական ցուցադրությունը ժամանակագրական հերթականությամբ ներկայացնում է հայկական պատմությունը՝ քարի դարից մինչև վաղ, միջին և ուշ բրոնզեդարյան փուլերը, վաղ երկաթեդարը, Վանի (Ուրարտու) թագավորությունը, հելլենիստական և հռոմեական ազդեցության ներքո եղած Հայաստանը (մ.թ.ա. 6-րդ դ. – մ.թ. 3-րդ դ.), վաղ և զարգացած միջնադարը, ինչպես նաև «պետականության վերականգնման ուղիներով» ժամանակաշրջանը (15–18-րդ դդ.)։
Ինչ կարելի է անել`
դիտել հնագիտական իրեր, հին զարդեր, խեցեղեն և միջնադարյան առարկաներ ժամանակագրական սրահներում, մասնակցել ուղեկցվող տուրի՝ հայերենով, արևմտահայերենով կամ օտար լեզվով, մասնակցել կրթական ծրագրերին, գնումներ կատարել թանգարանի խանութից։
Cultural
Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտ
Yerevan
Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը նվիրված է Սողոմոն Սողոմոնյանին՝ Կոմիտասին, կոմպոզիտոր, երգչախմբի ղեկավար, ազգագրագետ և հայկական ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիր։ Այն պաշտոնապես բացվել է 2015 թ. հունվարի 29-ին՝ այն ժամանակվա նախագահ Սերժ Սարգսյանի 2013 թ. առաջարկից հետո, և գտնվում է Կոմիտասի այգում՝ նախկին Մշակույթի պալատի տեղում: Ճարտարապետն է Արթուր Մեսչյանը։ Մշտական ցուցադրությունն ընդգրկում է ութ թեմատիկ սրահ, որոնք ներկայացնում են Կոմիտասի կյանքի ուղին և գործունեությունը որպես կոմպոզիտոր, երաժշտագետ, ժողովրդական երգերի հավաքող և կատարող։ Ինստիտուտն ունի նաև ժամանակավոր ցուցադրության սրահ, գիտահետազոտական կենտրոն, հրատարակչություն, համերգասրահ, գրադարան, ինչպես նաև կրթական ծրագրեր, այդ թվում՝ ամառային դպրոց և տարեկան «Կոմիտաս» միջազգային գիտաժողով-փառատոն (սեպտեմբերի վերջ–հոկտեմբերի սկիզբ)։
Ինչ կարելի է անել՝
շրջել ութ մշտական ցուցասրահներով, դիտել ժամանակավոր արվեստի/երաժշտության ցուցահանդեսներ, մասնակցել համերգների, այցելել երաժշտական գրադարան, մասնակցել կրթական ծրագրերին, մասնակցել ուղեկցվող տուրի՝ հայերենով, ռուսերենով կամ անգլերենով։
Cultural
Ալեքսանդր Թամանյանի անվան ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտ
Yerevan
Ալեքսանդր Թամանյանի անվան ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտը ներկայացնում է հայկական ճարտարապետության պատմությունն ու զարգացումը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ժամանակակից Երևանի դիմագիծը ձևավորած ճարտարապետին։
Այցելուները կարող են ծանոթանալ ճարտարապետական գծագրերի, պատմական լուսանկարների, շենքերի նախագծերի, մանրակերտերի, անձնական արխիվների և հայ ճարտարապետներին ու քաղաքաշինությանը նվիրված ժամանակավոր ցուցադրությունների։
Թանգարանում կարելի է բացահայտել, թե ինչպես են նախագծվել Երևանի փողոցները, հրապարակներն ու կարևորագույն շենքերը, համեմատել սկզբնական նախագծերը քաղաքի ներկայիս տեսքի հետ և ծանոթանալ Հայաստանի ամենահայտնի ճարտարապետական հուշարձանների հիմքում ընկած գաղափարներին։
Թանգարանն առանձնապես հետաքրքիր կլինի ճարտարապետության սիրահարների, պատմությամբ հետաքրքրվողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են ավելի խորությամբ ճանաչել ու հասկանալ Երևանը։