Activities

Cultural

Վերնիսաժ շուկա

Yerevan

Վերնիսաժը բացօթյա շուկա-ցուցահանդես է Երևանի կենտրոնում, որը ձգվում է Հանրապետության փողոցով՝ Հանրապետության հրապարակի մետրոկայարանի մոտից մինչև Վարդան Մամիկոնյանի հուշարձանը։ Այն սկիզբ է առել 1980-ականներին՝ որպես վայր, որտեղ նկարիչներն իրենց աշխատանքները ցուցադրում էին Օպերայի մոտ, և աստիճանաբար ընդլայնվել է՝ միանալով փայտի փորագրողներին, ոսկերիչներին և հնաոճ իրերի, գորգերի ու խեցեղենի վաճառողներին. 1988 թ. երկրաշարժից հետո այն դարձել է տեղացի արհեստավորների եկամտի կարևոր աղբյուր և կայունության խորհրդանիշ։ Անվանումը գալիս է ֆրանսերեն «vernissage» բառից։ Ինչ կարելի է անել` դիտել և գնել ձեռագործ հայկական իրեր՝ խեցեղեն, փայտի փորագրություն, փոքր խաչքարեր, ասեղնագործություն և ժանյակ, ավանդական տիկնիկներ, նկարներ, զարդեր (այդ թվում՝ հայկական այբուբենի կախազարդեր և առասպելական խորհրդանիշներ), գորգեր, նարդի/շախմատի հավաքածուներ, ազգային հագուստ, գրքեր և հնաոճ իրեր; բանակցելը սովորական է։ Նկարիչներն առանձին հավաքվում են «Նկարիչների Վերնիսաժում»՝ Մարտիրոս Սարյանի հուշարձանի մոտ։

Cultural

Հանրապետության հրապարակի երգող-պարող շատրվաններ

Yerevan

Շատրվանները Խորհրդային Միությունում առաջինն էին իրենց տեսակի մեջ։ Կառուցվել են 1960-ականների վերջին՝ ինժեներ Աբրահամ Աբրահամյանի նախագծով։ Երկար դադարից հետո վերաբացվել են 2006 թ. սեպտեմբերի 21-ին՝ անկախության 16-ամյակին։ Սեզոնին ամեն երեկո ջրի շիթերը պարում են երաժշտության և գունավոր լույսերի ներքո։ Ինչ կարելի է անել՝ դիտել շատրվանների շոուն։ Ցերեկը շատրվանները գործում են սովորական ռեժիմով։

Cultural

Մայր Հայաստան հուշարձան և ռազմական թանգարան

Yerevan

Մայր Հայաստան հուշահամալիրը կանգնած է Հաղթանակի զբոսայգում։ Պատվանդանը կառուցվել է 1950-ին ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանի կողմից և սկզբում դրա վրա գտնվել է Ստալինի 17 մ պղնձե արձանը։ Այն հանվել է 1961-ին, և 1967-ին տեղադրվել է Արա Հարությունյանի 22 մ «Մայր Հայաստան» արձանը։ Համալիրը, կառուցված սև տուֆից, ունի 51 մ բարձրություն։ Պատվանդանի ներսում գործում է «Մայր Հայաստան» ռազմական թանգարանը (բացվել է 1970-ին)՝ ավելի քան 30,000 ցուցանմուշով՝ ԵՀՊ-ի և Արցախյան պատերազմի մասին։ Շուրջը ցուցադրված են խորհրդային ռազմական տեխնիկա (T-34 տանկ, ՄիԳ-19, «Կատյուշա» և այլն), Անհայտ զինվորի շիրիմը։ Ինչ կարելի է անել՝ դիտել արձանը և բարձրանալ պատշգամբներ՝ քաղաքի տեսարանի համար, զբոսնել այգում, տեսնել թանգարանի ցուցադրությունները, ուսումնասիրել բացօթյա ռազմական տեխնիկան։

Cultural

Հայաստանի պատմության թանգարան

Yerevan

Հայաստանի պատմության թանգարանը երկրի գլխավոր պատմա-հնագիտական թանգարանն է՝ Երևանի կենտրոնում, Հանրապետության հրապարակում։ Մշտական ցուցադրությունը ժամանակագրական հերթականությամբ ներկայացնում է հայկական պատմությունը՝ քարի դարից մինչև վաղ, միջին և ուշ բրոնզեդարյան փուլերը, վաղ երկաթեդարը, Վանի (Ուրարտու) թագավորությունը, հելլենիստական և հռոմեական ազդեցության ներքո եղած Հայաստանը (մ.թ.ա. 6-րդ դ. – մ.թ. 3-րդ դ.), վաղ և զարգացած միջնադարը, ինչպես նաև «պետականության վերականգնման ուղիներով» ժամանակաշրջանը (15–18-րդ դդ.)։ Ինչ կարելի է անել` դիտել հնագիտական իրեր, հին զարդեր, խեցեղեն և միջնադարյան առարկաներ ժամանակագրական սրահներում, մասնակցել ուղեկցվող տուրի՝ հայերենով, արևմտահայերենով կամ օտար լեզվով, մասնակցել կրթական ծրագրերին, գնումներ կատարել թանգարանի խանութից։

Cultural

Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտ

Yerevan

Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը նվիրված է Սողոմոն Սողոմոնյանին՝ Կոմիտասին, կոմպոզիտոր, երգչախմբի ղեկավար, ազգագրագետ և հայկական ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիր։ Այն պաշտոնապես բացվել է 2015 թ. հունվարի 29-ին՝ այն ժամանակվա նախագահ Սերժ Սարգսյանի 2013 թ. առաջարկից հետո, և գտնվում է Կոմիտասի այգում՝ նախկին Մշակույթի պալատի տեղում: Ճարտարապետն է Արթուր Մեսչյանը։ Մշտական ցուցադրությունն ընդգրկում է ութ թեմատիկ սրահ, որոնք ներկայացնում են Կոմիտասի կյանքի ուղին և գործունեությունը որպես կոմպոզիտոր, երաժշտագետ, ժողովրդական երգերի հավաքող և կատարող։ Ինստիտուտն ունի նաև ժամանակավոր ցուցադրության սրահ, գիտահետազոտական կենտրոն, հրատարակչություն, համերգասրահ, գրադարան, ինչպես նաև կրթական ծրագրեր, այդ թվում՝ ամառային դպրոց և տարեկան «Կոմիտաս» միջազգային գիտաժողով-փառատոն (սեպտեմբերի վերջ–հոկտեմբերի սկիզբ)։ Ինչ կարելի է անել՝ շրջել ութ մշտական ցուցասրահներով, դիտել ժամանակավոր արվեստի/երաժշտության ցուցահանդեսներ, մասնակցել համերգների, այցելել երաժշտական գրադարան, մասնակցել կրթական ծրագրերին, մասնակցել ուղեկցվող տուրի՝ հայերենով, ռուսերենով կամ անգլերենով։

Cultural

Ալեքսանդր Թամանյանի անվան ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտ

Yerevan

Ալեքսանդր Թամանյանի անվան ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտը ներկայացնում է հայկական ճարտարապետության պատմությունն ու զարգացումը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ժամանակակից Երևանի դիմագիծը ձևավորած ճարտարապետին։ Այցելուները կարող են ծանոթանալ ճարտարապետական գծագրերի, պատմական լուսանկարների, շենքերի նախագծերի, մանրակերտերի, անձնական արխիվների և հայ ճարտարապետներին ու քաղաքաշինությանը նվիրված ժամանակավոր ցուցադրությունների։ Թանգարանում կարելի է բացահայտել, թե ինչպես են նախագծվել Երևանի փողոցները, հրապարակներն ու կարևորագույն շենքերը, համեմատել սկզբնական նախագծերը քաղաքի ներկայիս տեսքի հետ և ծանոթանալ Հայաստանի ամենահայտնի ճարտարապետական հուշարձանների հիմքում ընկած գաղափարներին։ Թանգարանն առանձնապես հետաքրքիր կլինի ճարտարապետության սիրահարների, պատմությամբ հետաքրքրվողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են ավելի խորությամբ ճանաչել ու հասկանալ Երևանը։

Cultural

Արա Սարգսյան և Հակոբ Կոջոյան տուն-թանգարան

Yerevan

Երևանի կենտրոնում գտնվող Արա Սարգսյանի և Հակոբ Կոջոյանի տուն-թանգարանը երկու նշանավոր հայ արվեստագետների՝ քանդակագործ Արա Սարգսյանի և նկարիչ Հակոբ Կոջոյանի համատեղ բնակության ու աշխատանքի միջավայրն է։ Նրանք այս տանն ապրել և ստեղծագործել են 1934 թվականից։ Թանգարանի ստեղծման գործընթացը սկսվել է 1970 թվականին, իսկ 1973 թվականին արվեստագետների ժառանգները տունը նվիրել են պետությանը, որից հետո այն դարձել է Հայաստանի ազգային պատկերասրահի մասնաճյուղ։ Շենքն ինքնին ընդգրկված է մշակութային ժառանգության հուշարձանների ցանկում։ Առաջին հարկում ներկայացված է Արա Սարգսյանի ստեղծագործական ժառանգությունը՝ ուսանողական տարիների լուսանկարներ ու ձեռագրեր, ինչպես նաև թատերական ձևավորման և գրաֆիկական աշխատանքներ։ Երկրորդ հարկը նվիրված է Հակոբ Կոջոյանին։ Այստեղ կարելի է տեսնել նրա գեղանկարները, կիրառական աշխատանքները, անձնական իրերն ու հատկապես գրքային ձևավորումները, այդ թվում՝ հայկական հեքիաթների նկարազարդումները։ Հավաքածուն համալրվել է նաև Հայաստանի ազգային պատկերասրահի ֆոնդերից և արվեստագետների ժառանգների նվիրատվություններից։

Cultural

Ազնավուր կենտրոն — Շառլ Ազնավուրի թանգարան

Yerevan

Ազնավուր կենտրոնը ինտերակտիվ թանգարան և մշակութային կենտրոն է Երևանի Կասկադի բլրի վերին հատվածում՝ նախագիծ, որի վրա Շառլ Ազնավուրն անձամբ աշխատել է իր կյանքի վերջին երկու տարիներին։ Աղբյուրները նշում են բացման երկու փուլ. շենքը հանդիսավոր բացվել է 2011-ին (Նիկոլա Սարկոզիի և այն ժամանակվա նախագահ Սերժ Սարգսյանի ներկայությամբ), իսկ թանգարանի ամբողջական ինտերակտիվ ցուցադրությունը՝ 10 սրահ, որոնք ներկայացնում են Ազնավուրի կյանքի ուղին՝ ընտանեկան պատմությունից մինչև համաշխարհային ճանաչում, ուղեկցվող աուդիոգիդով՝ հենց իր ձայնով։ Ցուցանմուշների թվում են նրա ձայնասկավառակները, գրքերը, մրցանակները և պաստառները, իսկ շենքում նաև անց են կացվում համերգներ, ցուցահանդեսներ և կոնֆերանսներ, ինչպես նաև գործում է կրթական ծրագիր՝ կինոյի, երաժշտության և ֆրանսերենի ուսուցմամբ (մասամբ՝ Ազնավուրի երգերի բառերի միջոցով)։ Ինչ կարելի է անել` շրջել 10 ցուցասրահներով աուդիոգիդի ուղեկցությամբ, տեսնել անձնական իրերը (մրցանակներ, պաստառներ, ձայնագրություններ), մասնակցել համերգների/ցուցահանդեսների/կոնֆերանսների՝ ըստ ժամանակացույցի, մասնակցել ֆրանսերենի կամ երաժշտության/կինոյի դասընթացների։